18 Temmuz 2017 Salı 20:04:17
728 kez okundu.

KIDEM TAZMİNATIYLA İLGİLİ BİLİNMESİ GEREKENLER

Ülkemizde maalesef çalışanların sadece %8 i kıdem tazminatı alabilmektedir.

Kıdem tazminatı ile ilgili yeni düzenlemeler yıllardan beri devam etmekte olup, nihai bir sonuca varılamamıştır.

Kıdem Tazminatı Hak Kazanma Koşulları

Kıdem tazminatını alabilmek için aynı işverene bağlı işyerlerinde en az 1 yıl çalışılmış olması gerekmektedir.

İşveren tarafından 4857 sayılı iş Kanunu’nun 25′inci maddesinin II numaralı bendinde gösterilen ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan haller ve benzeri nedenler dışında iş sözleşmesinin feshedilmesi yani nedensiz işten çıkarma durumunda,

Muvazzaf askerlik dolaysıyla iş sözleşmesinin feshedilmesi ile yani işçinin askere gitmesi durumunda,( Askerlik şubesinden alacağı evrakı işverenine vermesi gerekmektedir)

İşçinin bağlı bulunduğu kanunla kurulu kurum veya sandıklardan yaşlılık, emeklilik veya malullük aylığı yahut toptan ödeme alması amacıyla iş sözleşmesinin feshedilmesi durumunda, (işçinin emeklilik şartlarını sağlayıp emekli olması hali)

Emeklilik için yaş dışındaki diğer şartların sağlanması (prim ve çalışma yılının tamamlanması) durumunda, SGK dan dan kıdem tazminatı almaya hak kazanmıştır yazısının alınarak iş sözleşmesinin sona erdirildiğini belirten dilekçesi ekinde işverene verilmesi durumunda,

Bu süreler 08.09.1999 tarihinden önce işe girenler için 15 yıl 3.600 gün

09.09.1999 – 30.04.2008 yılları arasında işe girenler için 25 yıl 4.500 gün

30.04.2008 den sonra işe girenler için 25 yıl 5.400 gündür.

İşçinin haklı nedenle istifası ile iş sözleşmesinin son bulması nedeniyle,

İşçi tarafından sağlık, iyi niyet ve ahlak kuralarına aykırılık(işverenin küfür, tehdit ve ağır hakaretlerine maruz kalmışsa, işyerinde cinsel tacize uğramışsa ),birlikte çalıştığı kişilerde bulaşıcı hastalık veya işyerinde işin 1 haftadan fazla süreli durması, benzeri nedenlerle,

Kadın işçinin evlenmesi halinde kendi rızası ile iş sözleşmesini sona erdirmesi. Evlilik tarihinden itibaren 1 yıl içinde bu hakkını kullanabilir. Evlilik belgesi ile birlikte yazılı olarak işverenine başvurması ile

İşçinin ölümü nedeni ile iş sözleşmesinin son bulması durumunda hak sahiplerine,

Çalışma surelerine bağlı olarak kıdem tazminatı ödenir.

İşveren işçi ilişkileri belirlemek için, yasal esaslar çerçevesinde iş sözleşmeleri düzenlenmektedir. Bu kapsamda; işin niteliği, görev tanımları, çalışma süre ve koşulları, işçiye ödenecek ücret, ücret ödeme zamanı ve diğer esaslar iş sözleşmelerinde belirtilmektedir. İş sözleşmesi hükümleri, işyeri uygulamaları veya çalışma koşulları konusunda değişiklik yapmak isteyen işveren, durumu yazılı olarak bildirmek ve işçinin onayını almakla yükümlüdür. İşçi tarafından 6 gün içinde kabul edilmeyen değişiklikler işçiyi bağlamamaktadır. İş sözleşmesinin bu nedenle feshi halinde, kıdem tazminatı ve bildirim süreleri konusundaki yükümlülüklere bağlı kalınacaktır.

Herhangi bir iş sözleşmesinin kıdem tazminatını gerektiren bir nedenle feshi durumunda, çalışılan her tam yıl için 30 günlük brüt ücret tutarında kıdem tazminatı ödenmektedir. Bir yıldan artan sürelerde oranlanarak hesaplamaya dâhil edilecektir. Kıdem tazminatı hesaplamaları sırasında işçiye ödenen ücretin yan ısıra, kendisine düzenli olarak sağlanan tüm para ve para ile ölçülebilen menfaatlerin (yakacak yardımı, çocuk parası, yol parası, yemek parası, düzenli olmak koşulu, ikramiye ödemeleri vb.) brüt tutarları dikkate alınmaktadır. Her tam çalışma yılı için ödenen kıdem tazminatı tutarı, fesih tarihinde geçerli olan kıdem tazminatı tavanı ile sınırlandırılmıştır.

Kıdem tazminatında zaman aşımı süresi 10 yıldır.

Kıdem tazminatı giydirilmiş brüt ücret üzerinden ödenir. Kıdem tazminatından sadece damga vergisi kesintisi yapılır.

Kıdem tazminatı peşin olup taksitle ödenmez taksitle ödenmesi durumunda en yüksek mevduat faiz oranı ile fark ödenir.

SEVGİYLE KALIN FAKAT İŞSİZ KALMAYIN.

Oktay Atalay

İş ve Sosyal Güvenlik Uzmanı